HOÀNG LAM

Nhục mạ người khác là đồ trâu bò, dốt bền, ngu lâu... nhưng không thể xử lý vì đương sự bị tâm thần.

Năm 2005, anh T. (TP.HCM) liên tục nhận những lá thư nặc danh viết tay gọi anh là đồ trâu bò, thú y, nham hiểm, hại người, dốt bền, ngu lâu... Tác giả của các thư vặn vẹo “Da mày dày lắm hả?”, “Sao mày lại thuê mấy thằng rắn hổ, rít, bò cạp... bám theo tao?” kèm theo đề nghị mẹ anh T. “nên góp ý với con trai dừng ngay việc làm hợm hĩnh đó”.

“Tra tấn” bằng điện thoại

Anh T. rất ngạc nhiên vì mình không đeo bám ai, cũng chẳng gây thù chuốc oán với ai để đáng bị trừng phạt như thế. Tiếp đó, một cô gái liên tục gọi điện thoại vào máy bàn nhà anh T. và mắng anh xối xả. Anh T. cho biết có hôm anh nhận được đến mười cuộc gọi với lời lẽ chửi rủa hết sức thậm tệ. Tình trạng này kéo dài bốn năm trời!

Để dễ xác định đối tượng, anh T. đăng ký chế độ hiển thị số điện thoại gọi đến. Thế nhưng cô gái kia thường gọi từ các máy công cộng. Mãi đến năm 2009, cô gái này gọi từ một máy tư nhân có địa chỉ nhà tại phường 15, quận 10. Cất công truy tìm, anh T. phát hiện người kiên trì quấy rối mình lâu nay chính là chị Q.

Khoảng năm 2002, chị Q. từng thuê nhà anh T. ở trọ để học đại học. Anh T. kể, do chị Q. thường dắt bạn trai vào phòng trọ nên anh đã đề nghị chị đưa bạn đến khu vực nhà bếp hoặc ra hẳn ngoài đường. Chị Q. cũng chấp hành yêu cầu của chủ nhà trọ nhưng chỉ được chừng một năm thì không ở nữa.

Tháng 3-2009, Công an phường 15 (quận 10) đã có buổi làm việc với anh T. và chị Q. Chị Q. ký bản cam kết không gọi điện thoại, không gửi thư, không nói xấu, không xúc phạm nhân phẩm gia đình anh T. Bản ghi lời khai lưu tại Công an phường 15 cho thấy chị Q. nghĩ rằng anh T. thuê người bám theo mình nhưng khi hỏi chứng cứ thì chị không có.

Tưởng vậy là xong nhưng sau đó chị Q. vẫn tiếp tục sử dụng máy bàn và máy di động để gọi điện thoại quậy phá anh T. Quá mệt mỏi, anh T. lại gửi đơn cầu cứu cơ quan công an.

Khó xử lý

Trao đổi với phóng viên, đại diện Công an phường 15 (quận 10) cho biết mới đây gia đình chị Q. có xuất trình giấy ra viện thể hiện chị Q. bị bệnh tâm thần phân liệt thể hoang tưởng. Theo giấy này thì năm 2004 chị Q. đã nằm điều trị hai tháng tại Trung tâm sức khỏe tâm thần TP.HCM. Đến nay chị Q. vẫn còn biểu hiện bệnh, thường nói năng lung tung. Gia đình chị Q. cam kết luôn giám sát mọi hoạt động của chị Q., đồng thời cắt đường dây điện thoại để chị Q. không còn điều kiện quấy rối gia đình anh T.

Trước thông tin chị Q. bị tâm thần, anh T. rất hoang mang, không biết tới đây gia đình mình còn bị quấy rối nữa không. Pháp luật xử lý sao về việc này?

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Trưởng ban Tuyên truyền Hội Luật gia TP.HCM, cho rằng rất khó xử lý những người quấy rối trên. Luật sư Hậu phân tích: Theo Nghị định 150 năm 2005 của Chính phủ (quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội), người có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 60.000 đến 100.000 đồng. Tuy nhiên, việc xử lý này không áp dụng đối với người mắc bệnh tâm thần.

Theo pháp luật dân sự, để xác định một người bị bệnh tâm thần mất năng lực hành vi dân sự cần phải có quyết định tuyên bố của tòa án. Khi người này gây thiệt hại, người giám hộ phải có trách nhiệm bồi thường cho người bị thiệt hại. Tùy khả năng chứng minh thiệt hại (trong trường hợp này là khá phức tạp), người bị thiệt hại có thể được bồi thường hay không.